Orhan Gazi Kılıç

"Allah'ım sen beni, milletime ve devletime faydam dokunmadan alma"

Pardus'ta Beryl Kurulumu

Yazar: Orhan Gazi KILIÇ — 11 Nisan 2008 Cuma — Saat: 21:46:00

Merhabalar,
Türkiye'nin işlerim sistemi olan pardus, tüm kararlılığı ve hızıyla yolunda çok büyük ve önemli adımlar atarak büyüyor. Kararlılığı yüksek olan Pardus'a(2007.3 Linyx Linyx) nasıl bir KDE masaüstü ortam geliştirme paketi(Beryl) yükleneceğini anlatmaya çalışacağım.

İlk olarak şunu öğrenelim;
BERYL Nedir?

Beryl, Compiz pencere yöneticisinin bir koludur. Kullanıcıların istekleri doğrultusunda geliştirilmektedir. Çalışması için XGL veya AIGLX gereklidir. Pencere yöneticisi, adından da anlaşılacağı gibi masaüstünün ve pencerelerin davranışını belirleyen programdır. Pardus'la birlikte gelen KDE pencere yöneticisinin adı KWin'dir. Beryl, AIGLX kullanan bir pencere yöneticisi olduğu için göze hoş görünen pek çok efekti sistemi yormadan gerçekleştirebilmektedir. Beryl kurulduktan sonra, istendiğinde KWin'in görevini üstlenerek çalışır, istediğiniz anda KWin'e geri dönebilirsiniz. Örnek beryl videoları:

* http://www.youtube.com/watch?v=AiFHKoW-6tE
* http://www.youtube.com/watch?v=2OkQOk-zCvI
* http://www.youtube.com/watch?v=iTmsMInWAFo
* http://www.youtube.com/watch?v=LMZOQjo4qaw
* http://www.youtube.com/watch?v=BnAzZTMcYfY

Sistem gereksinimleri nelerdir:
Rahat bir şekilde çalışabilmeniz için 256MB bellek ve 800MHz işlemci yeterli olacaktır.
Desteklenen Kartlar

* ATI: Radeon 7000'den 9600'ye kadar olanlar (r100, r200 ve r300 serileri)
* Intel: i810'dan i945'e kadar olan kartların tümü
* nVidia: Resmi sürücüsünün desteklediği kartların tümü. ör: MX400, FX5500, ...
* S3: Savage serisi (normalden yavaş çalışıyor)
* Atı Radeon 9700 mobility destekliyor ancak önce pisi'de bulunan ati sürücülerini kurmanız gerekiyor.

Desteklenmeyen Kartlar

* ATI: Rage 128, Mach64, Radeon 8500
* Matrox: MGA G200'den G550'ye kadar olan kartlar.
* 3dfx: Voodoo 1 ve 2.
* 3b hızlandırıcısı olmayan kartlar.
* nVidia: eski kartlar (TNT serisi)
* Via VT8378 [S3 UniChrome]

Şimdi de ne yapacağımıza bakalım:

Önhazırlık yapalım;
Pardusu güncellemek için önce pardus>Terminal Programı'nı açıp
Kod:
su
yazalım. Bizden parolamızı isteyecek, pardusu kurarkenki parolamızı yazıp enter'e basalım. Böylece sisteme yönetici olarak(istediğimiz herşeyi yapabilme, sistem dosyasını düzenleme, silme vs.) giriş yaptık.
Şimdi de güncelleme komutlarını girelim
Kod:
pisi upgrade
pisimiz güncellendikten sonra şu komutu yazarak "xorg.conf" dosyamızın son sürümü olduğundan emin olmak için:
Kod:
pisi info xorg-server
Şimdi gelip opengl ve aiglx desteğini açalım:
bunun için "etc/x11" yoluna gidip(sistem>PardusRoot>etc>x11)
Sonra araçlar>Terminal aç diyerek o pencere için geçerli olan terminal penceremizi açıp
Kod:
su
komutunu girelim ve ardından da parolamızı tabiki.
Sonra:
Kod:
kwrite xorg.conf
diyerek "xorg.conf" dosyamızı değiştirebilme yetkimizi alarak açmış olacağız.
Bu aşamadan sonraki yapacağımız işlemler ekran kartımızın markasına göre değişecek:
Intel ekran kartları için
xorg.conf dosyasında aşağıdaki değişiklikleri yapın: Extensions bölümünde #Option "Composite" "enable" yazan yerdeki # karakterini silin. Aşağıdaki gibi olmalı:

Kod:
Section "Extensions"
Option "Composite" "enable"
EndSection

Device bölümüne Option "XAANoOffscreenPixmaps" "true" satırını ekleyin:

Kod:
Section "Device"
Screen 0
Identifier "VideoCard0"
Driver "i810"
VendorName "Intel Corporation"
BoardName "Mobile 915GM/GMS/910GML Express Graphics Controller"
Option "RenderAccel" "true"
Option "XAANoOffscreenPixmaps" "true"
EndSection

ServerLayout bölümüne Option "AIGLX" "true" satırını ekleyin:

Kod:
Section "ServerLayout"
Identifier "Simple Layout"
Screen "Screen0"
InputDevice "Mouse0" "CorePointer"
InputDevice "ALPS GlidePoint" "SendCoreEvents"
InputDevice "Keyboard0" "CoreKeyboard"
Option "Xinerama" "off"
Option "Clone" "off"
Option "AIGLX" "true"
EndSection

dosyada başka bir değişiklik yapmanız gerekmiyor. Kaydedip kapatabilirsiniz.

Şimdi opengl desteğini açmak için konsolda şu komutu verin:

Kod:
update-opengl xorg-x11

Bu komuttan sonra CTRL+ALT+BACKSPACE tuşlarına aynı anda basarak grafik ekranın tekrar açılmasını sağlayın.

Eğer aşağıdaki komutun çıktısı direct rendering: Yes ise sorunumuz yok demektir. BERYL kurmaya geçebilirsiniz.

Kod:
glxinfo | grep direct

ATI Ekran Kartları için:


xorg.conf dosyasında aşağıdaki değişiklikleri yapın: Section "Extensions" bölümünde #Option "Composite" "enable" yazan yerdeki # karakterini silin. Aşağıdaki gibi olmalı:

Kod:
Section "Extensions"
Option "Composite" "enable"
EndSection

Sonra ise xorg.conf dosyasında Section "Device" başlığı altına:

Kod:
Option      "XAANoOffscreenPixmaps" "true"

satırını aşağıdaki gibi girmelisiniz:

Kod:
Section "Device"
Screen 0
Identifier "VideoCard0"
Driver "ati"
VendorName "ATI Technologies Inc"
BoardName "RV370 [Radeon X300SE]"
# BusID "PCI:01:00:1"
# Option "RenderAccel" "true"
# Option "AccelMethod" "exa"
Option "XAANoOffscreenPixmaps" "true"
EndSection

Section "Screen" bölümünde ise DefaultDepth 24 ve Depth 24 olmalı:
Kod:
Section "Screen"
Identifier "Screen0"
Device "VideoCard0"
Monitor "Monitor0"
DefaultDepth 24
Subsection "Display"
Depth 24
Modes "1280x1024" "1152x864" "1024x768" "800x600" "640x480"
EndSubsection
EndSection

Section ServerLayout bölümünede Option "AIGLX" "true" satırını ekleyin:

Kod:
Section "ServerLayout"

Identifier "Simple Layout"
Screen "Screen0"
InputDevice "Mouse0" "CorePointer"
InputDevice "Keyboard0" "CoreKeyboard"
# Multihead stuff
# Screen 0 "Screen0" 0 0
# Screen 1 "Screen1" RightOf "Screen0"
Option "Xinerama" "off"
Option "Clone" "off"
Option "AIGLX" "true"

EndSection

xorg.conf dosyasının düzenlenmesi bitti. Şimdi OpenGL desteğini aktif hale getirmelisiniz.

Kod:
update-opengl xorg-x11

cevap olarak

Kod:
Switching to xorg-x11 OpenGL interface

aldıysak; CTRL+ALT+BACKSPACE tuşlarına aynı anda basarak grafik ekranın tekrar açılmasını sağlayın.Açılıştan sonra Direct Direct Rendering desteğinin olup olmadığını bir kontrol edelim.(Konsole altında normal kullanıcı olarak bu komutu veriyoruz.)

Kod:
glxinfo | grep -i "direct rendering"

cevap olarak

Kod:
direct rendering: Yes

vermeli. Ama şöyle bir cevapla da
Kod:
libGL warning: 3D driver claims to not support visual 0x4b
direct rendering: Yes

karşılaşabilirsiniz. Önemli değil. Artık Beryl kurulumuna geçebilirsiniz.

Gerekli kütüphanelerin kurulması

Beryl'nin çalışması için, Pardus'da hazır bulunan kütüphanelerin dışında libwnck kütüphanesi ve pyrex (Python modülleri için kullanılan bir dil) gereklidir. Pisi ile kurmak için şu komutu verin:

Kod:
sudo pisi install libwnck pyrex

Kaynak kodlarının indirilmesi

beryl kaynak kodlarını indirmek için konsola şu komutu yazın:
Kod:
svn co http://svn.beryl-project.org/beryl/trunk/ beryl
Kaynak kodları indirirken;

Kod:
Fetching external item into 'trunk/aquamarine/admin'
Error validating server certificate for 'https://svn.kde.org:443':
- The certificate is not issued by a trusted authority. Use the
fingerprint to validate the certificate manually!
Certificate information:
- Hostname: svn.kde.org
- Valid: from May 11 10:08:21 2005 GMT until May 9 10:08:21 2015 GMT
- Issuer: SVN, KDE e.V., Nuernberg, Bavaria, DE
- Fingerprint: e1:e6:41:96:3c:eb:ae:78:e2:73:0d:a2:32:2f:6b:21:13:bf:3d:0

Yukarıdakine benzer bir mesaj çıkınca (kde svn sunucusunun güvenli erişim için kullandığı sertifika bilgileri) bu sertifikayı kalıcı (permanently) olarak kabul etmek için "p" -> "enter" tuşlarına basın. Her seferinde sertifikayı görmek ve sonrasında onaylamak için(accept) "a" -> "enter" tuşlarına basmanız yeterlidir.

Not: Beryl kaynak kodlarının indirilmesi aşağıdaki revizyon numarası ile son bulur. Bu bir hata değildir. Kuruluma bir sonraki adımla devam edebilirsiniz.

Kod:
At revision 4514.

BERYL'nin derlenmesi

Derlemeye başlamadan önce şu komutu veriyoruz:
Kod:
sudo ln -s /usr/share/icons/Tulliana-2.0 /usr/share/icons/gnome

ardından şu komutlarla beryl dizinine girip işlemi başlatıyoruz ve bitmesini bekliyoruz:

Kod:
  cd beryl
./makeall

eğer cd beryl dediğinizde klasörü bulamıyorsa

Kod:
  cd trunk
./makeall

Beryl içerisinde bulunan Heliodor GNOME masaüstü için geliştirilmektedir, gerekli sistem kütüphanelerinin sistemde bulunmaması sebebiyle kurulum sonrasında aşağıdaki çıktıya rastlayabilirsiniz;

Kod:
BUILD FAILED for heliodor

Bu mesaj heliodor'un derlenemediğini gösterir ki KDE Masaüstü için problem yaratmaz.

Bu işlemde bitince eğer herşeyi doğru yaptıysanız nefesinizi tutup şaşkınlığa(bunca şeyi benim sistemde vista yapamazken, bu nasıl yapıyor diyerek gözlerinizi tabiri caizse pörtletmeye hazır olun, ya da ufak çapta bi şok olabilir, siz en iyisi her ikisine de hazır olun Gülümseme ) doğru emin adımlarla yürüyün. Peki yürümek için ne yapmalı.
Tabiki isterseniz pardus>(arama yapıp)beryl'i çalıştırabilirsiniz. Ama madem bu kadar komut yazdık, bir komut daha verip terminalden çalıştıralım fark etmez aslında ama olsun...
Kod:
beryl-manager
yazıp enter'e basın.
Tabiki işlerimiz bitti;
ama devam etmek isteyenlere bir kaç önerimiz var,

Beryli pardusu her açtığımızda açılmasını istiyorsak:
"/etc/env.d" yoluna gidin(sistem>pardusRoot>etc>env.d) ve araçlar Terminal yöneticisini açın
Kod:
su 
komutunu girerek yönetici olun.

Kod:
kwrite 99kde-env
komutuyla 99kde-env dosyasını yazma yetkimizi alarak açın ve en alta "KDEWM=/usr/bin/beryl-manager" yazın. Şuna benzemeli:
Kod:
KDEDIRS=/usr
KDE_MALLOC=1
KDE_NO_IPV6=1
#KDE_IS_PRELINKED=1
KDEDIR=/usr/kde/3.5
KDEWM=/usr/bin/beryl-manager
Eğer bunları yapmış olmanıza rağmen Beryl'nin balangıçda otomatik açılmadığını düşünüyorsanız Beryl manageri (programlar/sistem/) açın ve 'Beryl çıkıldığında yedek pencere yönetecisini çalıstır' seçeneğini pasif hale getirin.

Eğer beryl'i güncellemek isterseniz:
Konsoldan root(yönetici olarak yani "su" komutunu kullanıp girin) olarak
Kod:
svn update beryl

komutuyla güncelledikten sonra

Kod:
cd beryl 

daha sonra da

Kod:
./makeall

komutlarıyla güncelleyebilirsiniz.

Öntanımlı Beryl Kısayolları

Beryl ilk kurulduğu anda kısayol tuşları şu şekildedir:

* CTRL+ALT+fare tıklaması: Masaüstü küpünü fareyle serbest çevirir
* CTRL+ALT+YÖN TUŞLARI: Masaüstü küpünü bir yöne çevirir
* CTRL+ALT+SHIFT+SAĞ veya SOL yön tuşu: Etkin pencereyi yandaki masaüstüne taşır
* ALT+Pencerenin yerhangi bir yerine tıklama: Pencereyi tutup sürükler
* ALT+Fare tekerleği: Pencerenin saydamlığını arttırır veya azaltır
* Fareyi sağ üst köşeye götürme: Sadece o anki masaüstünde bulunan pencereler döşenir
* Fareyi sol alt köşeye götürme: Tüm masaüstlerindeki tüm pencereler önünüze serilir
* CTRL+ALT+D: Bütün pencereleri küçültür, masaüstünü gösterir, veya tersini yapar
* ALT+TAB: Pencereler arasında geçiş yapar
* F9: Sadece o anki masaüstünde bulunan pencereler döşenir
* F8: Tüm masaüstlerindeki tüm pencereler önünüze serilir
* WİN TUŞU+ TAB: Alt+tab benzeri pencereler arasında geçiş yapmayı sağlar
* CTRL+ALT+PAGEDOWN:Deneyin ve görün Desktoplarınızın tabı ok tuşlarına basarak değişiklik yapıyorsunuz.


Eğer sisteminizde bir hata olmayabaşladığını düşünüyorsanız xorg.conf dosyasını tekrar eski haline getirebilirsiniz.
Xorg.conf dosyasını yeniden oluşturmak

xorg.conf dosyasında yapılan değişikliklerden sonra grafik ekrana ulaşamazsanız ctrl+alt+f1'e basıp root kullanıcı adıyla giriş yapın ve

Kod:
rm /etc/X11/xorg.conf

komutu ile bu dosyayı silin. Pardus'da bu dosya silindiğinde yeniden oluşturulur.

Kod:
service kdebase restart

komutunu vererek grafik ekranın açılmasını sağlayın.

Etiketler: beryl, beryl kurulumu, pardus

#orhangazikılıç #yazılımcı #programcı #mühendis #oyuncu #vatanperver